الهيّات مىتواند دريابد كه آن حضرت در معرفت به كجا رسيده و پايهء قدرش تا چه حد رفيع و بلند است . كلام دانشمند بزرگ اهل سنّت ابن ابىالحديد معتزلى كه شرحش بر نهج‌البلاغه دليل بر اين است كه از نوادر دانشمندان و علماست با اينكه در مذهب خود تسنّن سخت پافشارى مىكند و متأسّفانه در موارد بسيار ، با همهء تجليل و تعظيم و تفضيلى كه از على عليه السلام دارد ، حقايق را متعصّبانه تجزيه و تحليل مىنمايد ، در شرح خطبهء 83 مىگويد : . . . و اعلم أنّ التّوحيد و العدل و المباحث الشّريفة الإلهيّة ما عرفت إلّامن كلام هذا الرّجل ، و أنّ كلام غيره من أكابر الصّحابة لم يتضمّن شيئاً من ذلك أصلًا ، و لا كانوا يتصوّرونه ، و لو تصوّروه لذكروه ، و هذه الفضيلة عندى أعظم فضائله عليه السلام . « 1 » . . . بدان كه توحيد و عدل و مباحث شريف الهى ، شناخته نشده است جز از طريق كلام اين مرد ( على عليه السلام ) ، و گفتار ديگران از اكابر صحابه اصلًا متضمّن چيزى از معارف و علوم الهى نيست و آنها مرد اين ميدان نبودند تا اين معارف و مباحث را تصوّر كنند [ زيرا ] اگر تصوّر مىكردند ، به زبان مىآوردند . و اين فضيلت نزد من ، بزرگ‌ترين فضيلت على عليه السلام است . اين مرد خبير در ضمن شرح خطبهء 185 ، ضمن مطالبى در فضايل على عليه السلام مىگويد : « عدالت كامل بعد از رسول خدا براى احدى جز على عليه السلام

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه ، ج 6 ، ص 346 .